04.01.2017 23:08:10
Okunma: 1261
1 Yorum

Defne Gönenç
Narmada Bachao Andolan

 

Hindistan’daki araştırma gezime devam ediyorum. Bu hafta, Hindistan’ın en kuvvetli çevreci hareketlerinden Narmada Bachao Andolan’ın Barwani kasabasındaki ofisinde kaldım. Geçen hafta, Hindistan örneği üzerinden ekonomik büyüme kavramını eleştirmiştim. Bu hafta ise ciddi derece yoksul olan Barwani kasabası ve çevre köylerin destek verdiği çevreci Narmada Bachao Andolan hareketinden bahsedip Hindistan’dan bazı dersler çıkarmayı amaçlıyorum.

 
Narmada Bachao Andolan hareketi 1985 yılında Sardar Sarovar Barajı’nın yapımını engelleme amacıyla oluştu. Sardar Sarovar Barajı, Hindistan’ın batısında bulunan Narmada Nehri’ne yapılan Narmada Vadisi Projesi’nin 3 büyük barajından biri. Narmada Projesi ilk defa 1940’lı yıllarda İngilizler tarafından düşünülmüş. Hindistan’ın bağımsızlığını kazanması sonrasında ise barajları Hindistan’ın tapınakları olarak nitelendiren Nehru tarafından desteklenmiş. Proje, Narmada Nehri’nin üstüne inşa edilen 3000 küçük, 135 orta ölçekli ve 3 büyük barajdan oluşuyor. Tüm vadinin ekosistemini değiştiren, binlerce insanı yerinden eden devasa bir proje. Resmi olarak projenin yapılma sebebi Gujarat Eyaleti’ndeki kurak bölgeleri sulayabilmek, tarımı desteklemek ve çevre yerleşim yerlerine içme suyu sağlamaktı. Fakat proje planlaması yapılırken bölgede yaşayan insanların fikirlerine hiç danışılmaması ve dev barajların bölgenin ekolojik dengesini tamamen değiştirecek olması 1985 yılında Narmada Bachao Andolan hareketini doğurdu.
 
Hareket, 1985 yılından bu yana, Sardar Sarovar Barajı bitmiş olmasına rağmen işleyişini sürdürüyor. Hareketin önderi Medha Patkar, küreselleşme karşıtlığı ile bilinen dünyaca ünlü bir kadın protestocu. Fakat hareket, Arundhati Roy, Baba Amte ve Aamir Kagan gibi birçok ünlü isim tarafından da desteklenmiş. Hareketin başlıca katılımcıları baraj yapımı sebebiyle yerlerinden edilen insanlar. Hareket tüm Hindistan’a yayılmış durumda ve şehirlerden de ciddi destek almakta. Dünya Bankası’nın 1993 yılında Sardar Sarovar Barajı’nı desteklemekten çekilmesi hareketin şimdiye kadarki en büyük başarılarından biri sayılabilir. Narmada Bachao Andolan, Survival International, Friends of Earth, Environmental Defense Fund ve Amnesty International gibi birçok uluslararası sivil toplum kuruluşuyla iş birliği yaparak Dünya Bankası'nda kurumsal bir teftiş mekanizması oluşturulmasını sağlamış. Bu mekanizma da Sardar Sarovar Projesi’nin planlamasındaki hatalara dikkati çekerek Dünya Bankası’nın projeden çekilmesine sebep olmuş. Fakat maalesef, Dünya Bankası’nın projeden çekilmesinden sonra Hindistan hükümeti kendi finansmanı çerçevesinde projeye devam etmeye karar vermiş. 2000 yılında Hindistan Anayasa Mahkemesi de projenin yapılmasına destek çıkınca barajın yapımı engellenememiş.
 
Narmada Bachao Andolan, Sardar Sarovar Barajı yapılmasına rağmen işleyişini sürdürüyor, çünkü projenin yapımında ciddi yolsuzluklar ve hak ihlalleri mevcut. Köylülere kayalık, verimsiz arazi tahsisi, toprak yerine sadece para verilmeye çalışılması ve de aslında var olmayan tapuların köylülere dağıtılması bunlardan sadece birkaçı. Narmada Bachao Andolan, hukuki ve siyasi yollardan bu insanlara hak mücadelesinde destek oluyor. Barwani’deki ofisleri çok işlek. Her gün onlarca köylü akıl danışmaya geliyor, üniversiteli öğrenciler staj yapıyor ve de benim gibi araştırmacılar geliyor. Hareketin finansmanı sadece Hindistan içinden toplanan desteklerle gerçekleştiriliyor. Narmada Bachao Andolan, 1991 yılında bu yıl Cumhuriyet Gazetesi’ne verilen Alternatif Nobel ödülünü de almış. 
 
Belki de en önemlisi, Narmada Bachao Andolan’ın, Hindistan’da 1992 yılından beri aktif olan “Toplumsal Hareketlerin Milli Birliği”nin (National Alliance of People’s Movements) bir parçası olması. Bu birlik, Hindistan’da çevre koruma, insan hakları, sürdürülebilir kalkınma, eşitlik, yerel yönetim ve demokrasi gibi konularda çalışan tüm örgütlerin bir araya gelmesi ile oluşmuş bir platform. Birbirlerine destek oluyor ve katkı veriyorlar. Bu da güçlenmelerini sağlıyorlar. Küresel kapitalizmin bireyselliği şiddetle desteklediği günümüzde küreselleşmeye karşı oluşacak etkin bir karşı çıkışın mutlaka birlik ve beraberliğe dayanması gerekiyor. Narmada Bachao Andolan, tarihindeki başarısızlıklara rağmen işlevini sürdürerek ve de Toplumsal Hareketlerin Milli Birliği'ne katkı vererek önümüze güzel bir örnek sunuyor. Uzun bir yolda başarısızlıklar ve kayıplar mutlaka olacaktır. Unutulmaması gereken şudur: Barajlar da bir gün yıkılır, madenler de kapanır. Küresel tekeller kırılır, uluslararası finans ortadan bile kaldırılır. Önemli olan devam edebilmek. 
 
Defne GONENC
Research and Teaching Assistant / PhD Student
Center for International Environmental Studies
Graduate Institute of International and Development Studies
Maison de la Paix
1211 Genève 21 - Switzerland
 

Etiketler:

Misafir - 06.01.2017 21:17:41

  • Cesamin Özkan
  • Çalışmanız için teşekkürler. Buradan anlıyoruzki Türkiye'de bu tür örgütlü çalışmalar zayıf kalıyor. Hindistan gibi bir ülkede bu tür örgütlerin başarısı sanırım oradaki inanç biçiminin ve halkın araştırmacı ve ülkelerinin kültürel birikimini taşıyor olmalarından kaynaklı. Türk ulusu osmanlıdan bu yana kültürüne geleneklerine ananelerine diline yabancılaştırılmış, arap kültürü ile yozlaştırılmış, üstüne üstlük tüm bunlar milliyetçi ve dinci akımlara bizim kültürümüz olarak okutulmuştur. Gerçek anlamda ülkesinin kalkınması adına samimi çaba içerisinde olanlarda kefere, komonist, inançsız olarak tanımlanarak önleri son derece başarılı bir biçimde kesilmiştir. Bunu emperyalist güçler içerideki işbirlikçi hainler ile birlikte 1940 lardan sonra günümüze kadar bunu yapmışlardır. Bundan kaynaklı olarak ülkemizde yararlı işler adına örgütlenmeler çok güçlüklerle karşılaşmıştır.
  • Yazarın Diğer Yazıları