05.02.2017 22:04:14
Okunma: 1391
0 Yorum

Defne Gönenç
İklim Değişikliği, Tarım ve Türkiye

  

İklim değişikliği, atmosferin giderek ısınması sonucu yaşadığımız olağandışı hava olaylarının sayı ve sıklığının artması demektir. Maalesef Türkiye, iklim değişikliğinden çok etkilenen bir iklim kuşağında yer almaktadır. Sivil toplum kuruluşu Dünya Doğayı Koruma Vakfı’na (WWF) göre Akdeniz Havzası’nda yaşanacak 2°C’lik bir artış doğanın dengesini ciddi şekilde bozacak, sellerin ve kuraklığın artmasına, yangınların çoğalmasına, beklenmeyen sıcak hava dalgalarının oluşmasına sebep olacak. Sektörel bazda, bu durumdan en çok etkileneceklerin başında da turizm ve tarım geliyor.
 
İklim değişikliğinin Türkiye tarımına olan etkisine kısaca bir göz atacak olursak tarımın iklim değişikliğinin hem sebebi olduğunu hem de iklim değişikliğinden çok olumsuz etkilendiğini fark edeceğiz. Tarım arazisi açmak için kesilen ormanlar maalesef tarımda verim düşüklüğü ve beklenmeyen hava olayları dolayısıyla ürün kayıplarına yol açıyor. Yrd. Doç. Dr. Naci Bayraç ve Emrah Doğan’ın 1980-2013 yılları arasında Türkiye’deki sıcaklık değişimleri ve tarımsal gayrisafi yurt içi hasıla’yı kullanarak yaptıkları, 2016 yılında yayınlanan çalışma ise iklim değişikliğinin Türkiye tarımına olumsuz etkisini kanıtlıyor (1).
 
İklim değişikliğinin Türkiye tarımına olumsuz etkisi en çok su kaynaklarındaki azalma sebebiyle gerçekleşecek. Şu anda Türkiye’de su kaynaklarının %70’ten fazlası tarım için kullanılmaktadır. Fakat genellikle karık, tava ve salma gibi geleneksel sulama yöntemleri kullanılmaktadır. Bu sulama yöntemleri kullanılan suyun yarısının boşa gitmesine sebep olmaktadır. Ayrıca geleneksel yağmurlama sulaması da tüm ülkede yaygındır. Yağmurların azalması ise su kaynakları de gittikçe etkilenecek ve zaten verimsiz kullanılan su kaynakları sorun çıkarmaya başlayacaktır. Bu sebeple su kayıplarını azaltan basınçlı su sistemlerinin kullanılmaya başlanması gerekmektedir.
 
İkinci olarak bilgi teknolojisinin hızla yayılması sayesinde çiftçi ve köylüler havanın yarın nasıl olacağının bilgisine daha hızlı ve doğru şekilde ulaşabilmektedirler. Fakat bu yeterli değildir. Ekin kaybının en aza indirilmesi ve verimliliğin artması için 3 aylık, 6 aylık ve 1 yıllık hava tahminlerinin çiftçilerle paylaşılması gerekmektedir. Çiftçiler özellikle Tarım Kredi Kooperatifleri aracılığıyla tarımsal destekleme gibi önemli konularda bilgi edinebilmektedirler. Fakat bu kooperatiflerin iklim değişikliği ile ilgili hava tahminlerini önceden alması ve yerli üreticiyle paylaşması birçok sorunun önüne geçecektir.
 
Üçüncü olarak ise iklim değişikliğinin en önemli sonuçlarından biri olarak bölgemizdeki bazı çiftçilerin yetiştirdikleri ürünleri değiştirmeleri gerekmektedir. Artan kuraklıklarla beraber sıcaklığa daha dayanıklı ve daha az su isteyen ürünlerin tercih edilmesi gerekecektir. Buğdayı bile ithal etmeye başladığımızı hatırlarsak aslında daha iyi bir tarımsal planlamayla hem iklim değişikliğine karşı iyi savaşırız hem de buğdayı bile ithal edip komik duruma düşmeyiz.
 
Göz ardı edilmemesi gereken başka bir nokta ise tarım arazilerinin bir kısmı da insan eliyle tarımdan koparıyor oluşumuz. Yani alt edilmesi gereken sadece iklim değişikliğinin sebep olduğu kuraklık değil. Ziraat Mühendisleri Odası ocak ayının başında yayınladığı bir haber ile bu durumu gözler önüne seriyor(2). İki bakanlık tarım arazileriyle ilgili farklı politikalar izliyorlar. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı sürekli olarak ekilmeyen arazi kalmayacağını, boş arazilerin de kiralanarak tarıma açılacağını söylerken, Bilim-Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın hazırladığı Üretim Reformu Paketi Kanun Tasarısı Taslağı’nda tarım arazilerinin tarım dışındaki amaçlar için kullanılması planlanmakta. Türkiye kocaman ülke, boş alan mı kalmadı?
 
Referanslar
 
1.Bayraç, Naci, Emrah Doğan (2016) Türkiye'de İklim Değişikliğinin Yarım Sektörü Üzerine Etkileri. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Fakültesi Dergisi, 11(1), 23-48. http://iibfdergi.ogu.edu.tr/makaleler/9555618_11-1_N%C4%B0SAN%202016_Makale_0.pdf 
2.http://www.zmo.org.tr/genel/bizden_detay.php?kod=27028&tipi=17&sube=0 
 
Defne GONENC
Research and Teaching Assistant / PhD Student
Center for International Environmental Studies
Graduate Institute of International and Development Studies
Maison de la Paix
1211 Genève 21 - Switzerland
 

Etiketler:

Yazarın Diğer Yazıları