01.01.2018 17:34:50
Okunma: 1445
0 Yorum

Defne Gönenç
Ölümsüz Ağaç Zeytin

 
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Tunus gezisi esnasında Tunus’tan zeytinyağı ithalatı yapılabileceğini açıklaması zeytin ve zeytinyağı üretimi tekrar Türkiye’nin gündemine oturttu.
 
Türkiye bir zeytin ülkesi. Şu anda ülkemizde Doğu Anadolu hariç her bölgemizde zeytin ziraatı yapılabiliyor. Dünya zeytinyağı üretiminin yüzde 8’i Türkiye’den. Hedef, sofralık zeytin ve zeytinyağı üretiminde dünya ikincisi olmak.  
 
Dünya’da zeytine verilen önem de git gide artıyor. Dünya zeytinyağı üretimi 30 yıl önce 2 milyon tonun altındayken günümüzde bu rakam 3 milyon tonu zorlamaya başladı. Öyle ki zeytin sadece Akdeniz bölgesinin ağacı olmaktan çıktı Şili’den Hindistan’a dünyanın birçok farklı bölgesinde zeytin yetiştiriciliği başladı. Çin plantasyonlar yapıyor. Adeta dünya son yıllarda zeytini yeniden keşfetti. Bunun en büyük sebeplerinden biri de tabi ki zeytin ve zeytinyağının sağlığa faydası. Zeytin ve zeytinyağının şifaları yüzyıllardır biliniyor.
 
Öyle ki Hipokrat “en büyük şifacı” olarak zeytini işaret etmiştir. Antik Yunan’ın en ünlü hekimlerinden Galenos’un reçetelerinde bile zeytinyağı bulunmaktadır. Zeytinyağında bulunan antioksidanlar, bağışıklık sistemini kuvvetlendirerek göğüs kanserinden böbrek hastalıklarına kadar birçok hastalığa karşı insanı koruyor.
 
Sağlığa olan faydasının yanında zeytin yetiştiriciliği iklim değişikliğine karşı mücadelede de bizlere fayda sağlıyor. Zeytin derinlere uzayan kökleri sayesinde kalkerli, çakıllı, taşlı ve kurak topraklarda bile yetiştirilebiliyor. Yıllık ortalama 220 mm yağış zeytin ağacının büyümesi için yeterli. Bu sebeple de görece az yağış düşen iklimlerde bile zeytin yetişebiliyor.
 
Zeytin ve zeytinyağı Anadolu’nun kültürel dokusunun en önemli yapı taşlarından da biri. Orta Asya’dan göç eden Türk kavimleri, 11. yüzyılda Anadolu’ya gelişleriyle birlikte zeytin ile tanıştılar. Mutfakları da şenlendi tabi ki. Zeytinyağlı yaprak ve lahana sarmasından, barbunyaya, zeytinyağlı enginar ve bakladan, favaya kadar birçok lezzet Türk mutfağını zenginleştirmeye başladı.
 
 En güzeli de zeytinin sembolik önemi. Zeytin, hayatta kalmanın, ümidin, barışın ve ölümsüzlüğün simgesidir. “Kendine bir gemi yap” emrini alan Nuh Peygamber, yeryüzü tufanda boğulduktan sonra suların çekilip çekilmediğini anlamak için geminin penceresinden bir güvercin salar. İlk denemesinde bir sonuç alamaz. Yalnız aradan yedi gün geçince Nuh Peygamber güvercini tekrar gönderir. İkinci denemesinde ise güvercin ayağında bir zeytin dalı ile döner. Böylece Nuh Peygamber yeryüzünden suların çekilmiş olduğunu anlar. Ö günden itibaren zeytin ölümsüzlüğün sembolü olur. İşte bu yüzden ölümsüzdür zeytin ağacı.
 
Referans
 
AtlasTarih (2017). Tarihe Meydan Okuyan Kültür: Zeytin ve Zeytinyağı. Hayat Ağacının Öyküsü. İstanbul: Doğan Burda Dergi Yayıncılık ve Pazarlama A.Ş.
 
 
Defne GONENC
Research and Teaching Assistant / PhD Student
Center for International Environmental Studies
Graduate Institute of International and Development Studies
Maison de la Paix

1211 Genève 21 - Switzerland 

Etiketler:

Yazarın Diğer Yazıları